Yapay zeka danışmanlığı adı altında satılan işlerin önemli bir kısmı, sonunda size bir sunum bırakıyor. Danışmanlığın işe yaradığı durumlar var ama sandığınızdan az. Hangi durumda danışman tutulur, hangi durumda doğrudan yazılımcıya gidilir?
Son iki yılda "yapay zeka danışmanlığı" diye bir kalem oluştu. Teklifleri görüyoruz: haftalarca süren atölyeler, olgunluk değerlendirmesi, yol haritası, kullanım senaryosu havuzu. Sonunda müşterinin eline 60 sayfalık bir belge geçiyor ve şirkette hiçbir şey değişmiyor.
Bu yazı o belgeyi satmak için değil. Danışmanlığın gerçekten para ettiği yeri ve ettiği anları anlatmak için.
Danışmanlık aslında ne satar?
Dürüst bir yapay zeka danışmanlığı üç şeyden birini satar:
Birincisi, seçim. Elinizde beş fikir var, hangisinin tutacağını bilmiyorsunuz. Danışman bunları eleyip bir tanesini gösterir. Bu gerçek bir iştir çünkü yanlış fikre altı ay harcamanın maliyeti, iki haftalık danışmanlıktan yüksektir.
İkincisi, veri gerçeği. "Müşteri davranışını tahmin edelim" diyorsunuz ama şirkette üç yıllık düzgün satış kaydı yok, aynı müşteri dört ayrı kayıtta duruyor. Danışman bunu size söyler. Kimse duymak istemez ama en değerli çıktı budur.
Üçüncüsü, kurum içi ikna. Teknik ekip zaten neyin yapılabileceğini biliyor, yönetim ikna olmuyor. Dışarıdan gelen birinin aynı şeyi söylemesi bazen kilidi açıyor. Bu bir zayıflık değil, kurumların çalışma biçimi.
Bunların dışında satılan her şey — olgunluk modelleri, sektör kıyaslamaları, trend raporları — dolgu maddesidir.
Danışmanlık gerekmeyen durumlar
Şu üç tabloda danışman tutmayın, doğrudan yazılım tarafına gidin:
Ne istediğinizi tek cümlede söyleyebiliyorsanız gerek yok. "Gelen faturaları okuyup muhasebe programına girsin" diyebiliyorsanız, bunu değerlendirecek bir şey yok, yaptıracak bir şey var.
Sorun tek bir bölümdeyse gerek yok. Bütün şirketi kapsayan dönüşüm programı satın almaya gerek kalmadan, o bölümdeki tek işi otomatikleştirmek çoğu zaman daha çok kâr getiriyor.
Bütçeniz küçükse kesinlikle gerek yok. 200 bin liralık bütçeniz varsa bunun 80 binini rapora harcamayın; hepsini çalışan bir şeye verin, çalışmazsa da öğrendiğiniz şey rapordan fazla olur.
Fiyat neye göre değişiyor?
Piyasada iki ayrı fiyatlama var ve aynı isimle satılıyorlar.
Gün bazlı danışmanlık. Adam/gün üzerinden ücretlendirilir, süre uzadıkça fatura büyür. Danışmanın işi bitirmekte acelesi olmaması gibi bir sorunu var. Kullanacaksanız gün sayısını baştan tavanlayın.
Sabit kapsamlı ön çalışma. "İki hafta, şu üç soruya cevap, şu çıktılar" diye yazılır. Bizim tercihimiz bu. Kapsamı yazılamayan bir işin fiyatı da yazılamaz.
Üçüncü bir yol daha var, giderek yaygınlaşıyor: ön çalışma ücretini, iş devam ederse geliştirme bedelinden düşmek. Danışmanlığı satış aracı olmaktan çıkarıp gerçek bir adıma dönüştürüyor. Böyle çalışan bir firma, size gerçekten gerek yoksa gerek yok demeyi göze alabiliyor demektir.
Danışmana sorulacak dört soru
Teklif masasında bunları sorun, cevaplar çok şey anlatır.
"Bu işi siz mi kodlayacaksınız?" Kodlamayan bir danışmanın önerileri teknik gerçeklikten kopma eğilimindedir. Aynı ekip hem öneriyor hem yapıyorsa, önerdiği şeyin altında kalmayı göze alıyor demektir.
"Verimiz yetersiz çıkarsa ne olacak?" Cevap "o zaman veri hazırlığı için ayrı bir teklif veririz" ise dikkat edin. Veri durumunun ilk hafta içinde ortaya konması gerekir, projenin ortasında değil.
"Sonunda elime ne geçiyor?" Belge mi, çalışan bir örnek mi? Küçük de olsa çalışan bir örnek, en kalın rapordan çok şey öğretir. Bunun neden böyle olduğunu yapay zeka projelerinin demoda kalması üzerine yazdığımız yazıda uzun uzun konuştuk.
"Kaç projeyi hayata geçirdiniz?" Kaç projeye danışmanlık verdikleri değil, kaçının canlıya çıktığı. Aradaki fark sektörün en büyük sırrı.
Biz nasıl çalışıyoruz
Yapay zeka tarafında önce iki soruya bakıyoruz: elinizdeki veri bu işi kaldırıyor mu, ve çıkan sonuç yanlış olduğunda ne oluyor. İkinci soru genelde atlanıyor. Yüzde doksan doğruluk, sipariş önerisinde harika bir rakam; ödeme onayında felakettir.
Ondan sonra en küçük çalışan parçayı yapıyoruz. Süreç ve fiyat mantığımızı yapay zeka hizmetimiz sayfasında, otomasyona bakan tarafını yapay zeka otomasyonu yazısında anlattık. İzmir’deyseniz ilk görüşmeyi Karşıyaka’daki ekibimizle yüz yüze yapabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Yapay zeka danışmanlığı ne kadar sürer?
Kapsamlı dönüşüm programları aylarla ölçülür, biz o işi yapmıyoruz. Tek bir sürece odaklanan ön çalışma iki haftada biter: bir hafta veri ve süreç incelemesi, bir hafta seçeneklerin maliyet ve risk karşılaştırması. Uzadıkça yararı artmıyor, sadece fatura artıyor.
Danışmanlık almadan doğrudan geliştirmeye başlanabilir mi?
Sorunun ne olduğunu biliyorsanız evet, çoğu durumda daha akıllıca. Riski şu: yanlış sorunu çözersiniz. Bunu azaltmanın ucuz yolu, işe küçük başlamak. İki-üç haftalık bir ilk sürüm, aylarca süren bir değerlendirmeden daha net gösterir yolun açık olup olmadığını.
Hazır yapay zeka araçları varken danışmana ne gerek var?
Hazır araçlar genel işleri yapar; sizin işiniz genel değilse orada duvara toslarsınız. Gerçek soru "hazır mı özel mi" değil, "hangi kısım hazır araçla, hangi kısım kendi verimizle". Bu ayrımı yapmak birkaç günlük iştir ve kendiniz de yapabilirsiniz; sadece dürüst olmanız gerekir.
Küçük bir şirket için yapay zeka danışmanlığı mantıklı mı?
Genelde değil. Otuz kişilik bir firmada karar zaten iki kişide; onlar bir öğleden sonrada aynı kararı verebilir. Küçük firmalarda paranın karşılığı, danışmanlıkta değil, tek bir sıkıcı işi otomatikleştirmekte. Teklif vermeden önce biz de bunu söylüyoruz, işi kaçırma pahasına.
Ne yapmak istediğinizi anlatın, gerekiyorsa gerek yok diyelim: bize yazın. İzmir'de arıyorsanız İzmir yapay zeka sayfamıza da bakabilirsiniz.
