İyi bir mobil uygulama, aklınızdaki her şeyi ilk sürüme sığdırmaya çalışmayan uygulamadır. Fikirden App Store ve Google Play'e uzanan süreci, verilmesi gereken teknik kararlarla birlikte anlattık.
Mobil uygulama geliştirme çoğu insanın sandığı yerde başlamaz. "Şöyle bir uygulama olsun" cümlesiyle değil, "bu uygulama hangi tek işi herkesten iyi yapacak" sorusuyla başlar. En sık gördüğümüz hata da tam burada: ilk sürüme akla gelen her özelliği sığdırmaya çalışmak. Sonuç, geç çıkan, pahalı ve kimsenin ihtiyacını tam karşılamayan bir uygulama olur.
Fikirden mağazaya giden yolu, verilmesi gereken kararlarla birlikte anlatalım.
Önce en küçük çalışan sürüm
İyi bir uygulama, ilk sürümde tek bir işi çok iyi yapar. Kullanıcıyı gerçekten getirecek çekirdek özelliği bulup önce onu yayına almak, hem daha ucuzdur hem de en değerli bilgiyi verir: insanlar bunu gerçekten kullanıyor mu? Geri kalan özellikleri, kullanıcının ne istediğini gördükten sonra eklemek çok daha akıllıca. Baştan on özellikli çıkan uygulamaların yarısı hiç kullanılmayan özelliklere ödenmiş paradır.
Teknik karar: native mi, çapraz platform mu?
Bu kararın maliyete ve deneyime doğrudan etkisi var.
Native (ayrı iOS ve Android)
Her platform kendi diliyle ayrı yazılır. En akıcı deneyimi ve donanıma en derin erişimi verir; oyunlar, yoğun kamera/sensör kullanan ya da performansın kritik olduğu uygulamalar için doğru yoldur. Bedeli: iki ayrı kod tabanı, yani daha fazla emek ve maliyet.
Çapraz platform (tek kod, iki mağaza)
Tek bir kodla hem iOS hem Android'e çıkarsınız. Çoğu iş uygulaması, kurumsal uygulama ve standart tüketici uygulaması için bugün en dengeli seçim budur; maliyeti düşürür, iki platformu aynı anda güncel tutar. Uç performans gerektiren nadir durumlarda native'e ihtiyaç duyulur.
Kısası: özel bir performans ihtiyacınız yoksa çapraz platformla başlamak çoğu firma için doğrudur. "En iyisi native" demek, her yol için geçerli değildir.
Süreç adım adım
- Fikri tek cümleye indirmek. Uygulama kim için, hangi sorunu çözüyor? Bunu bir cümlede söyleyemiyorsak, henüz yazmaya hazır değiliz.
- Akış ve ekran tasarımı. Kod yazılmadan önce ekranların kağıt üstünde ya da tıklanabilir taslak olarak çıkması. Buradaki bir düzeltme, koddaki düzeltmenin çok altında maliyettedir.
- Çekirdek sürümün geliştirilmesi. En değerli tek işin çalışır hale gelmesi.
- Test. Gerçek cihazlarda, farklı ekran boyutlarında, zayıf internette. Emülatörde çalışan her şey gerçek telefonda çalışmaz.
- Mağaza yayını. App Store ve Google Play'in kendi onay süreçleri vardır; özellikle Apple tarafında ret ihtimaline baştan zaman ayırmak gerekir.
- Yayından sonrası. Uygulama yayınlanınca iş bitmez. Kullanım verisine bakıp neyi ekleyip neyi çıkaracağınıza karar verdiğiniz asıl dönem burada başlar.
Bütçeyi büyüten görünmez kalemler
İnsanlar sadece geliştirmeye bakar; oysa mağaza hesapları (Apple yıllık, Google tek seferlik ücret), sunucu/altyapı, bildirim servisi ve yayın sonrası bakım da bütçenin parçası. İyi bir teklif bunları baştan yazar.
Karar vermeden önce bir soru
Gerçekten uygulamaya mı ihtiyacınız var, yoksa mobil uyumlu bir web sitesi işinizi görür mü? Bazı işler için uygulama şart, bazıları için ise mağazadan indirilmesi gereken bir uygulama gereksiz bir engeldir. Bunu baştan konuşmak, boşa harcanan aylardan korur.
Sık sorulanlar
Mağaza hesapları kimin adına açılmalı?
Sizin şirketiniz adına, istisnasız. Uygulamayı geliştiren firmanın hesabından yayınlanan uygulamalar, yollar ayrıldığında rehin gibi kalıyor. Hesabı siz açın, bizi geliştirici olarak davet edin. Bu beş dakikalık iş, sonradan yaşanan en can sıkıcı sorunu tamamen ortadan kaldırıyor.
Uygulama mağazada reddedilirse ne oluyor?
İlk gönderimde ret yaygındır, panik yapılacak bir şey değil. Genelde sebep teknik değil biçimsel olur: eksik gizlilik metni, hesap silme seçeneğinin bulunmaması, test hesabı verilmemiş olması. Düzeltip yeniden gönderiyoruz, ikinci turda çoğu geçiyor. Bu süreci teslim kapsamına dahil ediyoruz, ayrıca ücretlendirmiyoruz.
Sadece Android ile başlamak mantıklı mı?
Türkiye'de kullanıcı sayısı hedefliyorsanız evet, mantıklı. Ama gelir hedefliyorsanız iOS tarafında kullanıcı başına harcama belirgin şekilde yüksek. Çapraz platform araçlarla iki mağazaya birden çıkmak zaten tek koddan yapılıyor; ikisini ayırmak eskisi kadar pahalı değil.
Yayınladıktan sonra bakım gerekiyor mu?
Gerekiyor, üstelik siz hiçbir şey değiştirmeseniz bile. Apple ve Google her yıl işletim sistemi sürümünü değiştiriyor, kütüphaneler eskiyor, mağaza kuralları güncelleniyor. Bakımsız bırakılan uygulama iki üç yıl içinde mağazadan düşüyor. Yıllık en az bir uyum güncellemesi hesaba katılmalı.
Nasıl mobil uygulama geliştirdiğimizi mobil yazılım hizmetimiz sayfasında anlattık. Uygulamanızın bir başka sistemle (ERP, ödeme, kargo) konuşması gerekiyorsa entegrasyonlar tarafına da bakın. İzmir'de arıyorsanız İzmir mobil uygulama sayfamıza bakabilir, fikrinizi konuşmak için bize yazabilirsiniz.
