Özel yazılım güçlü bir araçtır ama her işe uygun değildir. Çoğu firma hazır bir programla gayet iyi yürür. Özel yazılıma para vermenin gerçekten mantıklı olduğu eşiği ve olmadığı durumları konuştuk.
Özel yazılım kulağa her zaman doğru cevap gibi gelir: tam size göre, tam istediğiniz gibi. Ama bunu satan bir firma olarak açıkça söylüyoruz: çoğu işletmenin özel yazılıma ihtiyacı yoktur. Hazır bir programla gayet iyi yürürler ve özel yazılıma verilen para, kullanılmayan esnekliğe ödenmiş olur.
Peki gerçekten ne zaman mantıklı? Cevap tek bir cümlede: hazır programlar işinizi bükmeye başladığında. İşinizi programa uydurmak zorunda kaldığınızda değil, programı işinize uyduramadığınızda.
Önce hazır çözümü deneyin
Yeni bir ihtiyaç için ilk adım her zaman hazır bir çözüm aramak olmalı. Stok, muhasebe, CRM, randevu... bunların hepsinin olgun, ucuz, yarın kullanmaya başlayabileceğiniz hazır programları var. Aylık aboneyle girer, işinizi görürsünüz. Bu çözümlerin dar geldiğini söyleyebilmek için önce onları denemiş olmak gerekir; "bize uymaz" demek çoğu zaman erken bir yargıdır.
Özel yazılımın gerçekten mantıklı olduğu durumlar
Şu işaretlerden birkaçı sizde varsa, konuşmaya değer:
- İşleyişiniz sektördeki standardın dışında; hazır programlar sizi kendi kalıplarına sokmaya çalışıyor ve bu her gün zaman kaybettiriyor.
- Aynı veriyi birkaç ayrı programa elle giriyorsunuz; sistemler birbiriyle konuşmuyor ve bu tekrar ciddi mesai yiyor.
- Rekabet avantajınız tam da bu farklı işleyişten geliyor; onu bir hazır programa sığdırmak, sizi rakiplerinizle aynı kalıba sokar.
- Hazır programların abonelik ve kullanıcı maliyeti, ölçeğiniz büyüdükçe özel bir çözümün üstüne çıkıyor.
Özel yazılımın gerçek maliyeti sadece geliştirme değil
İnsanlar yalnızca yaptırma fiyatına bakar. Oysa özel yazılım yaşayan bir şeydir: barındırma, bakım, güvenlik güncellemeleri ve zamanla eklenen yeni ihtiyaçlar da maliyetin parçası. Bir kez yaptırıp on yıl dokunmadan kullanacağınız bir şey değildir. Bu yüzden "özel yazılım pahalı" derken kastedilen çoğu zaman kurulum değil, ömür boyu sahipliktir. Bunu göze alacak bir getiri varsa mantıklıdır.
Melez yol: bazısı hazır, bazısı özel
En sık önerdiğimiz çözüm ne tamamen hazır ne tamamen özeldir. Muhasebe gibi standart işleri hazır programda bırakıp, yalnızca size özgü olan kısmı özel yazılımla çözmek ve ikisini entegrasyonla konuşturmak çoğu zaman en akıllı yoldur. Her şeyi sıfırdan yazmak, çözülmüş sorunları yeniden çözmek için para vermektir.
Karar için basit bir soru
Şunu kendinize sorun: hazır bir programı denedik mi, gerçekten dar mı geliyor, yoksa sadece alışkanlıklarımızı mı değiştirmek istemiyoruz? Cevap dürüstçe "dar geliyor" ise özel yazılım yatırımı yerini bulur. "Denemedik ama bize uymaz" ise, önce deneyin.
Sık sorulanlar
Özel yazılım kendini ne kadar sürede amorti eder?
Ölçmeden söylenmez, ama hesabı basit: şu an o işe haftada kaç saat harcanıyor, saat maliyetiniz ne, yazılımdan sonra kaç saate düşecek. İki üç kişinin günde birer saatini kurtaran bir sistem çoğu firmada bir yıl içinde kendini çıkarıyor. Kurtardığı saat belirsizse proje de belirsizdir.
Kaynak kod gerçekten bize mi ait olur?
Bizde öyle, sözleşmede de böyle yazıyor. Bu sadece bir dosya teslimi değil; kodun nerede durduğu, nasıl kurulduğu ve kimin erişebildiği de devrediliyor. Ölçüsü şu: bizimle yollar ayrılsa, başka bir ekip bu sistemi devralıp geliştirebilir mi? Cevap evet olmalı.
Geliştiren firmayla yollar ayrılırsa ne olur?
Kaynak kod, sunucu erişimleri ve kurulum belgeleri sizdeyse hiçbir şey olmaz, başka bir ekip devralır. Bu üçünden biri eksikse devir teslim aylara yayılıyor. Devralma işlerinde en çok kaybedilen şey kod değil, sistemin nasıl kurulduğunu bilen kişi oluyor; o yüzden bunu yazılı bırakıyoruz.
Küçük bir işletme için özel yazılım erken mi kalır?
Çoğu zaman evet ve bunu söylemekten çekinmiyoruz. Beş kişilik bir firmanın ihtiyacını hazır bir program artı küçük bir entegrasyon fazlasıyla karşılıyor. Özel yazılım, hazır çözümün sizi yavaşlatmaya başladığı noktada anlam kazanır; o nokta gelmeden yapılan yatırım genelde yarım kalıyor.
Hazır bir çözümle mi özel yazılımla mı gitmeniz gerektiğini hazır ERP mi özel yazılım mı yazımızda somut örneklerle konuştuk. Yazılım firması seçerken nelere dikkat edeceğinizi bu yazıda anlattık. Nasıl özel yazılım geliştirdiğimizi özel kodlama hizmetimiz sayfasında bulabilir, durumunuzu konuşmak için bize yazabilirsiniz.
